Over de G-klanken in onze taal…

Gras
Graag
Grappig
Granaatappel

Ken jij nog meer Nederlandse woorden of namen die beginnen met de G-klank? Natuurlijk, onze taal zit er vol mee! Let eens op want als je bij iemand met Marokkaanse roots of afkomstig uit een ander Arabisch land in de buurt bent en je spreekt dat vaker dan eens achter elkaar uit, dan kan dat best eens gegniffel uitlokken. Zelf herinner ik uit mijn jeugd nog de de reacties op onze taal. Als kind woonde ik een jaar in Israël en kwam ik er vaak in de zomervakanties. Daar lachten zowel Israëliërs als Palestijnen om onze G-klanken. Zodra men daar wist dat je uit Nederland kwam begon het meteen met: “Allemachtig prachtig achtentachtig”. Soms gingen ze je napraten en dan hoorde je ook steeds weer de G-klanken terugkomen. En maar lachen.

Hij vertelde het me pas toen we al bijna twintig jaar getrouwd waren. Dat vind ik echt niet kunnen. Zoiets grappigs kun je toch niet achterhouden? Dat hoor je meteen te vertellen! Toch kan ik het me wel voorstellen. Het is nou eenmaal een beetje gênant. Het doet zo kinderachtig aan als je het erover hebt of erover lacht. Ik zelf weet het inmiddels enkele jaren en zet mij nu pas over de drempel heen om erover te schrijven. Schrijven over wat? Over poep!

Bah, Japke wat vies en kinderachtig! Een artikel over poep? En dat om te gniffelen, te lachen of zelfs dubbel van te liggen?

Nou goed, zal je vertellen hoe het zit en wat manlief overkwam voordat ik hem kende en wat ik al jaren niet wist en hij mij dus allang had moeten vertellen. Je voor je eigen echtgenote te schamen? Schande!

Hij kwam vanuit Marokko naar Nederland in 1989, toen hij net begin 20 was. Behalve Marokkaans en standaard Arabisch kende hij alleen Frans. Omdat hij vooral in Nederlandse kringen verkeerde en meteen naar Nederlandse les ging, leerde hij onze taal vrij snel. Maar je aanpassen aan de gewoonten en gebruiken en daarnaast te wennen aan onze namen, klanken en benamingen, dat is een heel ander verhaal.

Op een gegeven moment werd hij door een vriend meegenomen voor een bezoekje aan iemand. Voor de deur werd hij voorgesteld aan een vrouw die zei dat ze Greetje heette. Na die naam aangehoord te hebben durfde hij bijna niet meer naar die vrouw te kijken. Even snel keek hij naar zijn hand omdat hij net die van Greetje had geschud. Was zijn hand niet vies geworden? Hij twijfelde ook of hij de naam wel goed verstaan had. Heel ongemakkelijk nam hij plaats in de kamer. Waren ze hier gek of zo?

Je voelt hem al natuurlijk. Greetje. Dat betekent zeker iets vies of raars in het Marokkaans. Nou inderdaad. Als ie doet of ‘Greetje’ een Marokkaans woord is dan is het een vervoeging van ‘gra’ en dat is het Marokkaanse woord voor ‘poep’. Greetje klinkt als ‘greetie’. ‘Greetje’ of ‘greetie’, voor een Marokkaanse native speaker is dat hetzelfde. In het Marokkaans-Arabisch worden klinkers namelijk steeds met elkaar verwisseld of ingeslikt. Dan hoor je klanken als ‘zjoezjoe’. Of ‘gigi’, wat een Marokkaans kinderwoordje is waarmee ‘vies’ wordt aangeduid. Als je dat weet is het niet vreemd dat ‘Greetje’ hetzelfde klinkt als ‘Greetie’. Dat laatst betekent: ‘jij hebt gepoept ‘maar ook: ‘heb jij gepoept?’

Ik kan me voorstellen dat de Greetje-gebeurtenis eventjes te veel was voor een nog niet zo lang in Nederland wonende jongeman. Dat hij op dat moment gewoon niet wist waar hij moest kijken. Wat een rare taal, rare namen, rare mensen, moet hij gedacht hebben. Even terzijde: Marokkaanse moppen gaan meestal over poep. Daar wordt dan vreselijk om gelachen. Dat wetende en dan te zitten in een kamer waar een vrouw steeds wordt aangesproken met ‘heb jij gepoept?’ en niemand die erom lacht. Logisch toch dat je dan denkt dat de mensen in Nederland van lotje getikt zijn?

Of er andere dialecten van het Arabisch of verwante talen zoals het Hebreeuws zijn waarin net als in het Marokkaans de G-klank ook iets vies beduidt? Ik weet het niet, maar denkende aan wat ik als kind in Israël meemaakte zou het me niets verbazen. En zo kom je vast wel veel hilarische situaties tegen als je je moedertaal meeneemt binnen een cultuur die je nog vreemd is.

Zo, het is er uit. Na die paar jaar dat ik het weet schreef ik dan eindelijk mijn blog over ‘poep’. Ik schaam me wel een klein beetje hoewel ik het nog steeds ook grappig vind. Vooral als ik denk aan hoe ‘smakelijk’ manlief er steeds weer over kan vertellen. Maar liever zou ik eens wat willen schrijven over de schoonheid van het Arabisch, of bijzondere uitspraken in het Marokkaans dialect. Wie weet komt dat er nog eens van!

Herken jij wellicht hilarische situaties veroorzaakt door een omgeving waarin een vreemde taal wordt gesproken?

Author: Japke

Mijn naam is Japke en ik woon met mijn gezin in onze mooie hoofdstad. Hoewel Japke een Friese naam is, ben ik niet vanuit Friesland naar Amsterdam verhuisd zoals mensen soms denken. Ik ben een échte Amsterdammer, en dat al meer dan 50 jaar! Friese roots die heb ik wel. Mijn grootouders van vaderskant kwamen namelijk aan het begin van de vorige eeuw vanuit Friesland naar Amsterdam. Mijn opa vestigde zich als fietsenmaker aan de Overtoom. Daar is mijn vader geboren. Ook ik zag het levenslicht aan de Overtoom, hoe Amsterdams is dat? Tegenwoordig woon ik met mijn gezin in Amsterdam West, niet heel ver van de Overtoom en het Vondelpark. Marokko, het vaderland van mijn partner, is al vele jaren mijn tweede thuisland. Al een hele tijd heb ik een passie voor schrijven. Op aanraden van een collega ben ik begonnen met bloggen. Ik begon met verschillende blogs, onder andere over eten, het leven in een mengcultuur, Marokko, hardlopen en de persoonlijke visie op mijn omgeving. Deze blogs heb ik samengevoegd tot één blog: Japke schrijft. Ik ben altijd in voor nieuwe ideeën. Mensen met wie ik een praatje maak of die mij benaderen hebben me geïnspireerd tot het schrijven van artikelen op mijn blog. Heb je vragen of suggesties? Aarzel dan niet om contact met mij op te nemen. Op dit moment kan dat nog via contact@japkebeleeft.amsterdam, het adres dat hoort bij mijn oude domein japkebeleeft.amsterdam. In de loop van 2017 zal dat domein worden opgeheven. Vanaf dat moment zullen er nieuwe contactgegevens op deze website worden weergegeven.

2 thoughts

  1. Geinig hoe taal altijd voor verwarring zorgt… Zelf ken ik ook een aantal Greetjes, het zal na dit artikel nooit meer hetzelfde zijn…
    Het doet me denken aan mensen die last van dyslexie hebben, woorden verkeerd interpreteren.
    Nooit geweten dat Marokkaanse grappen vaak over poep gaan. Bij ons zijn dat toch meer de Belgen. Maar ja, hoe groot is het verschil tussen poep en een Belg?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *